Gazeta Podatkowa

Wydawnictwo Podatkowe
czwartek, 17 czerwca 2021 r.
Gazeta Podatkowa
Wszystko o podatkach, rachunkowości i prawie pracy
Ostatnia aktualizacja: 17.06.2021 r., godz. 14:29 Ilość wizyt z ostatnich 30 dni: 95.398 Biuro Obsługi Klienta: tel. 95 720 85 40 Formularz kontaktowy » Pomoc techniczna »
Zamknij X
Wkrótce dodatki
poniedziałek - 21.06.2021 r.
  • Obowiązki związane ze zwolnieniem pracownika
czwartek - 24.06.2021 r.
  • Rachunkowość dla początkujących - wybrane zagadnienia
  • Opodatkowanie spadków i darowizn - porady i wyjaśnienia
poniedziałek - 28.06.2021 r.
  • VAT w orzecznictwie sądowym
  • Wymogi likwidacji działalności prowadzonej w formie spółki
czwartek - 01.07.2021 r.
  • Dofinansowanie socjalne do wypoczynku pracowników
21.06.2021 r. (poniedziałek) mija termin:
złożenie miesięcznych sprawozdań Rb-23, Rb-27, Rb-28, Rb-28NW za maj 2021 r. - dysponenci części budżetowych (z wyjątkiem dysponenta części 77)
złożenie miesięcznych sprawozdań Rb-28 Programy, Rb-28NW Programy, Rb-28 Programy WPR, Rb-28UE, Rb-28UE WPR za maj 2021 r. - dysponenci części budżetowych
złożenie jednostkowego miesięcznego sprawozdania Rb-27S jednostki samorządu terytorialnego (jako jednostki budżetowej i jako organu) za maj 2021 r. - jednostki samorządu terytorialnego
25.06.2021 r. (piątek) mija termin:
złożenie miesięcznego sprawozdania Rb-FUS, Rb-FEP za maj 2021 r. - Prezes ZUS
złożenie miesięcznego sprawozdania Rb-FER za maj 2021 r. - Prezes KRUS
TARCZA
Ewidencja w księgach i rozliczenie podatkowo-składkowe przy częściowym zwolnieniu ze składek ZUS
Źródło: Gazeta Podatkowa nr 44 (1710) z dnia 01.06.2020, strona 20 - Spis treści »
Dział: Kompleksowe opracowania podatkowo-księgowe
Autor: Dorota Wyderska, Agata Cieśla, Monika Kuźbińska
TARCZA
Ewidencja w księgach i rozliczenie podatkowo-składkowe przy częściowym zwolnieniu ze składek ZUS

Prowadzimy działalność od kilku lat. Na dzień 29 lutego 2020 r. zatrudnialiśmy kilkunastu pracowników. Złożyliśmy w ZUS wniosek o zwolnienie z opłacenia składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r.


1) W jaki sposób powinniśmy ustalić kwotę składek do zapłaty za dany miesiąc?

Z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, na FP, FS, FGŚP lub FEP należnych za okres od 1 marca br. do 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, zwalnia się m.in. płatnika (na jego wniosek), który (tak jak w omawianym przypadku):

  • był zgłoszony w ZUS jako płatnik składek przed 1 lutego 2020 r. i
     
  • na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 osób.

Tak wynika z art. 31zo ust. 1a specustawy w sprawie COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Warunkiem zwolnienia jest przekazanie do ZUS deklaracji rozliczeniowych (z załączonymi raportami) sporządzonych za marzec, kwiecień i maj 2020 r., w terminie do 30 czerwca 2020 r.

Naliczone w danym miesiącu składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na FP, FS, FGŚP i ewentualnie FEP, płatnik wykazuje w deklaracji rozliczeniowej sporządzonej za ten miesiąc. Łączną kwotę składek do zapłaty podaje się w bloku IX w polu 02. Płatnik uprawniony do 50% zwolnienia powinien od tej kwoty ustalić 50% kwoty składek, które powinien opłacić do ZUS.

Warto dodać, że płatnicy uprawnieni do wypłaty świadczeń, oprócz składek na poszczególne ubezpieczenia i Fundusze, wykazują też w deklaracji (w bloku V.) łączną kwotę wypłaconych w danym miesiącu świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz przysługujące im z tego tytułu wynagrodzenie. Wypłacone przez płatnika świadczenia podlegają rozliczeniu w ciężar składek na ubezpieczenia społeczne, tj. płatnik wpłaca do ZUS należne składki na ubezpieczenia społeczne w kwocie pomniejszonej o kwotę wypłaconych świadczeń oraz wynagrodzenie za ich wypłatę. ZUS w piśmie z dnia 21 maja 2020 r., stanowiącym odpowiedź na zapytanie naszego Wydawnictwa, wyjaśnił, że płatnicy, którzy na podstawie przepisów specustawy w sprawie COVID-19 są uprawnieni do zwolnienia z opłacenia składek w wysokości 50%, powinni ustalić kwotę podlegającą zwolnieniu w wysokości połowy należnych składek wykazanych w deklaracji ZUS DRA, sporządzonej za dany miesiąc, bez pomniejszenia o wykazane w niej świadczenia. Taki płatnik powinien więc ustalić kwotę składek do zapłaty poprzez odjęcie od sumy należnych składek wykazanych w ZUS DRA: kwoty 50% zwolnienia (niepomniejszonego o świadczenia) oraz kwoty wypłaconych świadczeń.


2) Jak 50% zwolnienie składkowe należy uwzględnić przy wyliczaniu pracownikom zaliczki na podatek dochodowy, skoro finalnie w tej wysokości składki obciążające ich wynagrodzenie nie trafią do ZUS?

W kwestii poruszonej w pytaniu wielu pracodawców, podobnie jak Czytelnicy, zgłasza wątpliwości.

Ze stanowiska Ministerstwa Finansów udostępnionego naszemu Wydawnictwu w dniu 16 kwietnia br. wynika, że specustawa w sprawie COVID-19 nie zmieniła w ustawie o pdof (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm.) zasad regulujących obliczanie zaliczek na podatek od dochodów pracowniczych w kwestiach uwzględniania w tych obliczeniach składek na ubezpieczenia społeczne. Tym samym płatnik pdof przy obliczaniu zaliczek na podatek od takich dochodów ma obowiązek brać w tych obliczeniach pod uwagę składki potrącone w roku podatkowym ze środków podatnika. Składki te - z wyjątkiem składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy o pdof oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku (art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o pdof) - podlegają bowiem odliczeniu od dochodu.

Dokonanie omawianego odliczenia jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy pracownik zapłacił omawiane składki ze środków własnych. W stosunku do takich składek potrąconych z wynagrodzenia podatnika uznaje się je za zapłacone ze środków podatnika za pośrednictwem płatnika. Stąd, gdy płatnik pobrał z dochodu podatnika składki, których nie przekazał do ZUS, to o kwotę tych składek może pomniejszyć dochód podatnika dla potrzeb obliczenia zaliczki na pdof (jako np. pracodawca). W tej sytuacji ubezpieczony pracownik ze swojego dochodu zapłacił bowiem składki na ubezpieczenia społeczne.

Ponieważ płatnik pdof korzystający z tzw. 50% zwolnienia składkowego niezależnie od tego częściowego zwolnienia pobiera ze środków pracownika składki ubezpieczeniowe w całości, to zaliczkę na pdof od jego wynagrodzenia pobiera na ogólnych zasadach, czyli tak jak w przypadku niekorzystania ze zwolnienia składkowego.


3) Czy pracodawca ma prawo obciążyć koszty podatkowe tą częścią składek, w stosunku do której korzysta ze zwolnienia w ich opłacaniu - zarówno w części finansowanej z własnych środków, jak i w części, w której potrącił je ze środków pracownika?

NIE. Na to, że niezapłacone składki w części finansowanej przez pracodawcę będącego płatnikiem pdof nie są kosztem podatkowym, wskazują wprost art. 23 ust. 1 pkt 55a ustawy o pdof oraz odpowiednio art. 16 ust. 1 pkt 57a ustawy o pdop (Dz. U. z 2019 r. poz. 865 ze zm.). W konsekwencji, gdy pracodawca korzystający z analizowanego zwolnienia nie odprowadzi do ZUS 50% składek w części, którą sam powinien sfinansować, to ta część nie stanowi dla niego kosztów podatkowych.

Część składek, która jest finansowana z pieniędzy pracownika, stanowi element jego wynagrodzenia. Natomiast wynagrodzenie ze stosunku pracy jest kosztem podatkowym miesiąca, za który jest ono należne, pod warunkiem że zostało wypłacone lub postawione do dyspozycji pracownika w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony (art. 22 ust. 6ba ustawy o pdof i art. 15 ust. 4g ustawy o pdop).

Ze stanowiska MF udostępnionego naszemu Wydawnictwu w dniu 17 kwietnia br. wynika, że gdy pracodawca pobrał - jako płatnik pdof - składki na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne od wynagrodzeń pracowników, ale ich nie odprowadził do ZUS z uwagi na korzystanie ze zwolnienia ze składek, to ich wartością nie ma prawa obciążyć firmowych kosztów podatkowych. Stąd, gdy korzysta z 50% zwolnienia i w tej wysokości ich nie odprowadza do ZUS, to również w tej wysokości nie stanowią one kosztu podatkowego.


4) W jaki sposób w księgach rachunkowych zaewidencjonować zmniejszenie kosztów wynagrodzeń i składek ZUS w części, w jakiej nie stanowią one kosztów uzyskania przychodów?

Dla celów bilansowych zarówno wartość wynagrodzenia brutto, jak i składek ZUS finansowanych przez pracodawcę stanowi w całości koszty działalności operacyjnej, niezależnie od tego, w jakich częściach są one uznawane za koszty podatkowe. Lista płac jest więc księgowana na zasadach ogólnych, co oznacza, że na koncie 40 "Koszty według rodzajów" (w analityce: Wynagrodzenia) ujmuje się wynagrodzenia w kwocie brutto. Drugostronnie ich kwota jest ujmowana na koncie 23-0 "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń". Z tego konta jest następnie dokonywane potrącenie składek ZUS finansowanych z wynagrodzenia pracownika oraz zaliczki na podatek dochodowy - w korespondencji z kontem 22 "Rozrachunki publicznoprawne" (w analityce: Rozrachunki z ZUS lub Rozrachunki z urzędem skarbowym). Składki ZUS w części obciążającej pracodawcę są ewidencjonowane na koncie 40 "Koszty według rodzajów" (w analityce: Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia), a drugostronnie na koncie 22 "Rozrachunki publicznoprawne" (w analityce: Rozrachunki z ZUS).

Zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek ZUS jest kwalifikowane do zdarzeń pośrednio związanych z działalnością operacyjną jednostki. Z tego względu, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351 ze zm.), przychód uzyskany z tego zwolnienia ujmuje się w księgach na koncie 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne". Potwierdza to Ministerstwo Finansów w odpowiedzi nr 6 w pytaniach poświęconych zagadnieniu sporządzania sprawozdania finansowego w czasie trwania epidemii COVID-19 oraz ewidencji w księgach rachunkowych zdarzeń gospodarczych będących skutkiem skorzystania przez jednostki z rozwiązań przewidzianych w pakiecie tarczy antykryzysowej i finansowej (www.gov.pl/web/finanse). Księguje się je pod datą otrzymania informacji o zwolnieniu zapisem:

- Wn konto 22 "Rozrachunki publicznoprawne" (w analityce: Rozrachunki z ZUS),

- Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".

Jednostka może we własnym zakresie przyjąć, że koszty wynagrodzeń i składek ZUS finansowanych przez płatnika - w przypadku skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacenia tych składek - ujmuje w podziale na koszty stanowiące koszty uzyskania przychodów (KUP) i takich kosztów niestanowiące (NKUP). Przykładowo, wartość składek ZUS obciążających zakład pracy może rozbić w ewidencji analitycznej na konto 40 "Koszty według rodzajów" (w analityce: Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia - KUP) i konto 40 "Koszty według rodzajów" (w analityce: Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia - NKUP).

Przykład

Spółka z o.o. zatrudnia 19 pracowników. Złożyła w ZUS wniosek o zwolnienie z opłacenia składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. jako podmiot zgłaszający do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 osób - na podstawie art. 31zo ust. 1a specustawy w sprawie COVID-19. Z deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA przekazanej do ZUS za maj 2020 r. wynika, że suma składek do zapłaty wynosi 25.000 zł. Obliczyła, że 50% z tej kwoty wynosi 12.500 zł. Taką kwotę powinna przekazać do ZUS jako należne składki za maj 2020 r. Korzystając z częściowego zwolnienia składkowego spółka obciąży firmowe koszty podatkowe wyłącznie odprowadzoną do ZUS kwotą 12.500 zł.

Wśród zatrudnionych pracowników jest pan Adam (w wieku 28 lat), którego wynagrodzenie wynosi 4.500 zł i jest płatne w ostatnim dniu roboczym danego miesiąca. Składki ubezpieczeniowe w części obciążającej pracownika pobrane z jego wynagrodzenia za maj 2020 r. wyniosły: społeczne - 616,95 zł, zdrowotna (9%) - 349,47 zł (składka zdrowotna podlegająca odliczeniu od podatku - 300,94 zł).

W tej sytuacji, o ile składki ubezpieczeniowe w części obciążającej pracownika zostaną pobrane z wynagrodzenia pana Adama np. za maj 2020 r., to w odniesieniu do tych należności spółka będzie zobowiązana do wyłączenia z kosztów podatkowych wartości pobranych ze środków pracownika, a nieopłaconych składek; wówczas kosztem podatkowym w spółce w przypadku tego konkretnego pracownika będzie nie wartość brutto wynagrodzenia, tj. 4.500 zł, ale 4.016,79 zł [4.500 zł - 50% × (616,95 zł + 349,47 zł) = 4.500 zł - 483,21 zł].

Spółka w ewidencji analitycznej do kont kosztów wyodrębnia koszty KUP i NKUP. Na podstawie listy płac wynagrodzenie brutto pana Adama zaksięgowała zapisem:

- Wn konto 40 "Koszty według rodzajów" (w analityce: Wynagrodzenia - KUP) 4.016,79 zł,
- Wn konto 40 "Koszty według rodzajów" (w analityce: Wynagrodzenia - NKUP) 483,21 zł,
- Ma konto 23-0 "Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń" 4.500 zł.

Operacja potrącenia z wynagrodzenia pracownika składek ZUS w kwocie 966,42 zł została natomiast ujęta:

- Wn konto 23-0,
- Ma konto 22 "Rozrachunki publicznoprawne" (w analityce: Rozrachunki z ZUS).

Pod datą otrzymania informacji o zwolnieniu z obowiązku opłacenia składek ZUS (ujęto tu tylko część składek finansowaną przez pracownika) spółka zaewidencjonuje kwotę 483,21 zł zapisem:

- Wn konto 22,
- Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne".
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.