Wydawnictwo Podatkowe
piątek, 7 października 2022 r.
Gazeta Podatkowa
Wszystko o podatkach, rachunkowości i prawie pracy
ISSN 2083-9618
Ostatnia aktualizacja: 07.10.2022 r., godz. 06:30 Ilość wizyt z ostatnich 30 dni: 65.216 Biuro Obsługi Klienta: tel. 95 720 85 40 Formularz kontaktowy » Pomoc techniczna »
Zamknij X
Wkrótce dodatki
poniedziałek - 10.10.2022 r.
  • Zmiany kapitałowe w księgach rachunkowych
  • Sposoby weryfikacji przez urząd skarbowy rozliczeń podatników
czwartek - 13.10.2022 r.
  • Składki ZUS za osoby na urlopach macierzyńskich i wychowawczych
poniedziałek - 17.10.2022 r.
  • Problemy ze stosowaniem dodatkowych oznaczeń w JPK_VAT
  • Pełnomocnik i prokurent w działalności firmy
czwartek - 20.10.2022 r.
  • Wybrane stanowiska resortu pracy i PIP w 2022 r.
10.10.2022 r. (poniedziałek) mija termin:
złożenie kwartalnego sprawozdania Rb-27ZZ za III kwartały 2022 r. - jednostki bezpośrednio realizujące zadania, jednostki obsługujące
złożenie miesięcznych sprawozdań Rb-23, Rb-27, Rb-28, Rb-28NW, Rb-28 Programy, Rb-28NW Programy, Rb-28 Programy WPR, Rb-28UE, Rb-28UE WPR za wrzesień 2022 r. (...)
złożenie kwartalnego sprawozdania Rb-70 za III kwartały 2022 r. - dysponenci środków budżetu państwa trzeciego stopnia
złożenie miesięcznych sprawozdań Rb-27S, Rb-28S za wrzesień 2022 r. - jednostki budżetowe (nie dotyczy jednostkowego sprawozdania Rb-27S jednostki samorządu terytorialnego (...)
złożenie kwartalnego sprawozdania Rb-50 za III kwartały 2022 r. - jednostki bezpośrednio realizujące zadania, jednostki obsługujące
Przychody według nowego KSR nr 15
Źródło: Gazeta Podatkowa nr 64 (1939) z dnia 11.08.2022, strona 12 - Spis treści »
Dział: Rachunkowość dla każdego
Autor: Dorota Przybyszewska
Przychody według nowego KSR nr 15

W ustawie o rachunkowości nie określono szczegółowych zasad ustalania i ujmowania przychodów ze sprzedaży. Dlatego Komitet Standardów Rachunkowości postanowił opracować standard na ten temat. Krajowy Standard Rachunkowości nr 15 "Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów" (Dz. Urz. Min. Fin. z 2022 r. poz. 81) można stosować generalnie do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się od 1 stycznia 2023 r. Jeśli jednak jednostka tak postanowi, może przyjąć rozwiązania z niego wynikające już wcześniej.

Przychody w świetle prawa bilansowego

Przychody w myśl definicji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 30 ustawy o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217 ze zm.) to uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli. Zgodnie z zasadą memoriału przychody powinny być księgowane w okresie, którego dotyczą (por. art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości), a w myśl zasady współmierności przychody przyszłych okresów należy rozliczyć w czasie (por. art. 6 ust. 2 i art. 41 ustawy o rachunkowości). W art. 42 ust. 2 ustawy o rachunkowości wskazano dodatkowo, że przychodami netto w jednostkach prowadzących działalność gospodarczą są wyrażone w rzeczywistych cenach sprzedaży kwoty należne z tytułu sprzedaży z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń lub zmniejszeń, bez VAT. Ustawa o rachunkowości nie określa natomiast m.in. kwestii momentu powstania przychodu.

Zasady postępowania w przypadkach, w których ustawa nie podaje sprecyzowanych rozwiązań, jednostka powinna ustalić sama w przyjętej polityce rachunkowości, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o rachunkowości. I tak m.in. w odniesieniu do ustalania momentu powstania przychodu bilansowego wiele jednostek zapisuje w polityce rachunkowości, że stosuje zasady analogiczne jak przy ustalaniu przychodu podatkowego, gdy nie jest to sprzeczne z przepisami ustawy o rachunkowości. Zasadniczo wtedy wykazują one przychód bilansowy w momencie zbycia towarów lub produktów, tj. ich wydania, lub wykonania usług.

Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o rachunkowości w sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy, przyjmując zasady (politykę) rachunkowości, jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez Komitet Standardów Rachunkowości. Obecnie jednostki mogą przyjmować rozwiązania wynikające z nowego Krajowego Standardu Rachunkowości nr 15 "Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów". Trzeba przy tym podkreślić, że nie dotyczy on m.in. przychodów ze sprzedaży usług, z wyjątkiem wieloelementowych umów sprzedaży dóbr, w których jednym z elementów jest świadczenie usług.

Więcej przeczytasz w O KSR nr 15 pisaliśmy także
GP 63 na str. 1

Kiedy ująć przychód w myśl KSR nr 15?

W myśl Standardu przychody ze sprzedaży dóbr ujmuje się wtedy, kiedy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) została zawarta umowa sprzedaży pomiędzy dostawcą i nabywcą dóbr - zgodnie z obowiązującym prawem do zawarcia umowy sprzedaży z nabywcą może dojść na wiele różnych sposobów, najczęściej poprzez zgodne oświadczenie woli dwóch (dostawcy i nabywcy) lub więcej stron, wyrażone w sposób wyraźny lub dorozumiany, jednak możliwe są też inne sposoby zawarcia umowy sprzedaży, takie jak aukcja, czy jednostronne oświadczenie woli w formie tzw. "milczącego akceptu", tj. braku odpowiedzi drugiej strony rozumianego jako akceptacja oferty sprzedaży lub nabycia dóbr; zazwyczaj forma pisemna umowy nie jest wymagana dla jej ważności, ale może być przydatna w celach dowodowych - nie dotyczy to przypadku, gdy ważność umowy przepisy uzależniają od szczególnej formy umowy (np. umowy sprzedaży nieruchomości dla swojej ważności wymagają zawarcia ich w formie aktu notarialnego),

2) transakcja ma treść ekonomiczną - umowa sprzedaży ma treść ekonomiczną, jeżeli można oczekiwać, iż w wyniku jej realizacji ulegnie zmianie ryzyko, rozkład w czasie lub kwota przyszłych przepływów pieniężnych jednostki,

3) wiarygodnie ustalono wynagrodzenie należne dostawcy z tytułu sprzedaży dóbr - wynagrodzeniem jest łączna wartość świadczeń (pieniężnych i niepieniężnych) uzyskanych w zamian za dostarczane zgodnie z umową sprzedaży dobra; jednostka jest zobowiązana do wiarygodnego ustalenia wartości korzyści ekonomicznych, które powstaną na skutek realizacji transakcji gospodarczej; ustalona wartość korzyści ekonomicznych będzie stanowiła wynagrodzenie dla dostawcy dóbr,

4) dostawca przekazał nabywcy znaczące korzyści i ryzyko związane z dobrami będącymi przedmiotem umowy - zazwyczaj przekazanie dobra nabywcy powoduje, że ustaje kontrola sprzedającego nad dobrem oraz następuje przekazanie znaczących korzyści i ryzyka związanych z własnością dobra nabywcy; wynika to z faktu, że jeżeli strony nie ustaliły inaczej, z chwilą wydania sprzedanego dobra przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z dobrem oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia; posiadanie może wskazywać na przekazanie korzyści i ryzyk także ze względu na to, że często wiąże się z możliwością dysponowania i czerpania korzyści z tego dobra; moment przekazania korzyści i ryzyka związanych ze sprzedawanym dobrem może nie pokrywać się z momentem przekazania prawa własności dobra; jak wynika z przepisów Kodeksu cywilnego przeniesienie własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości następuje w momencie zawarcia umowy sprzedaży, natomiast do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej tylko co do gatunku niezbędne jest jeszcze przeniesienie posiadania, tj. wydanie rzeczy nabywcy - od tej ogólnej zasady istnieje jednak szereg wyjątków, ponieważ z samego prawa lub postanowień umowy może wynikać inny moment przeniesienia własności (np. poprzez ustalenie w umowie warunku, po spełnieniu którego następuje przeniesienie własności),

5) wiarygodnie ustalono koszty realizacji umowy - zgodnie z zasadą współmierności jednostka ujmuje w rachunku zysków i strat za dany okres przychody i odpowiadające im koszty - aby wywiązać się z tego obowiązku, jednostka ustala wiarygodnie poniesione dotychczas koszty wytworzenia sprzedanych wyrobów i półproduktów lub koszty nabycia sprzedanych towarów i materiałów oraz koszty przewidywane do poniesienia do końca trwania umowy z nabywcą, wartość kosztu wytworzenia powinna zostać ustalona zgodnie z najlepszą wiedzą jednostki na moment ujęcia przychodu; do kosztów związanych ze sprzedanymi dobrami zalicza się również te koszty związane ściśle ze sprzedażą, które zostaną prawdopodobnie poniesione w przyszłości, takie jak koszty standardowych napraw gwarancyjnych,

6) uprawdopodobniono uzyskanie wynagrodzenia z tytułu sprzedaży dóbr - otrzymanie wynagrodzenia uznaje się za uprawdopodobnione, jeżeli dokonano sprzedaży dóbr i jednostka ma prawo dochodzić od odbiorcy zapłaty należności; ewentualna zła sytuacja płatnicza nabywcy ma odzwierciedlenie w postaci odpisu aktualizującego należności; nie można uznać za uprawdopodobnione otrzymanie wynagrodzenia w sytuacjach, gdy dostawca dokonując dostawy, jest świadomy braku możliwości uzyskania wynagrodzenia lub działania nabywcy mającego na celu dokonanie oszustwa.

Jednostka może otrzymywać od nabywców środki pieniężne (lub ich ekwiwalenty) związane z transakcjami, które nie spełniły jeszcze kryteriów ujęcia jako przychody (przedpłaty). W takim przypadku powinna ująć takie płatności jako zobowiązania i wykazać je jako zaliczki otrzymane na dostawy.

Jednostka może ujmować w aktywach bilansu jako długoterminowe lub krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe kosztów istotne koszty doprowadzenia do zawarcia umowy, po spełnieniu łącznie następujących warunków:

  • koszty te są bezpośrednio związane z konkretną umową,
  • nie zostałyby poniesione, gdyby nie zawarto umowy,
  • jest prawdopodobne, że zostaną pokryte przychodami (jest prawdopodobne, że umowa zostanie zawarta).

Udokumentowanie przychodu

Jednostka ujmuje w księgach rachunkowych przychody na podstawie dowodów księgowych sporządzonych zgodnie z wymaganiami zawartymi w art. 20-22 ustawy o rachunkowości, w sposób ustalony przez kierownika jednostki w ramach zasad (polityki) rachunkowości dostosowanej do specyfiki danej jednostki. Dowody księgowe mogą mieć postać dowodów zewnętrznych lub wewnętrznych.

Dowody wewnętrzne zawierające oszacowania powinny być sporządzone na podstawie stosownej dokumentacji potwierdzającej racjonalność szacunków. Dokumentacja, o której mowa, może zawierać przykładowo:

  • założenia przyjęte dla potrzeb oszacowania podczas jego dokonywania,
  • zastosowaną metodologię dokonywania oszacowania,
  • źródła danych stanowiących podstawę dokonanych oszacowań,
  • uzyskany wynik,
  • sposób weryfikacji poprawności oszacowania poprzez dokonanie przeglądu i zatwierdzenie oszacowania.

Oszacowania mogą zostać dokonane również na podstawie zdarzeń następujących po dniu bilansowym, jako zdarzeń korygujących, które wpłyną na aktualizację wartości przychodów w księgach rachunkowych roku obrotowego, za który jest sporządzane sprawozdanie finansowe lub na podstawie innych wiarygodnych metod szacowania wartości, gdy informacje o zdarzeniach po tym dniu są niedostępne lub niekompletne.

Przychód bilansowy a podatkowy

W zakres KSR nr 15 nie wchodzą zagadnienia stosowania przepisów podatkowych. Ujęcie księgowe przychodów może nie być zgodne z ujęciem przychodów w ewidencji prowadzonej dla celów podatkowych - w tym w sytuacji, gdy przychody dla celów bilansowych ustalono na podstawie szacunków. W przypadku rozbieżności pomiędzy ujęciem przychodu zgodnie z prawem podatkowym a ujęciem przychodu według Standardu, jednostka jest zobowiązana zapewnić ewidencję umożliwiającą zarówno prawidłowe rozliczenia podatkowe, jak i właściwe ustalenie przychodu zgodnie ze Standardem.

Zgodnie z pkt 2.10 KSR nr 15 jednostka może podjąć decyzję o stosowaniu uproszczeń w stosunku do postanowień Standardu, kierując się zasadą istotności. W szczególności jednostka jest uprawniona do stosowania uproszczeń w sytuacji, gdy pełne zastosowanie Standardu wiązałoby się z nadmiernym wysiłkiem organizacyjnym, niewspółmiernym do uzyskanych rezultatów. Sytuacja taka może dotyczyć m.in. jednostek charakteryzujących się dużą liczbą transakcji związanych z przychodami o relatywnie niskiej jednostkowej wartości, które można w ramach uproszczenia pogrupować w zbiory o wspólnej charakterystyce i ująć na podstawie ich zagregowanych wartości. Jeżeli przyjęte przez jednostkę uproszczenia nie powodują wykazania w sprawozdaniach finansowych wartości istotnie różnych od wartości, które zostałyby ustalone zgodnie z brzmieniem Standardu, to zastosowanie takich uproszczeń jest dopuszczalne.

Rabaty i opusty w myśl KSR nr 15

Rabaty i opusty mogą być udzielane w stałej wysokości (np. 4% po przekroczeniu wartości dostaw w wysokości 1 miliona zł) lub według określonej progresywnej skali (np. 2% po przekroczeniu wartości dostaw 1 mln zł, 4% po przekroczeniu wartości dostaw 2 mln zł, 7% po przekroczeniu wartości dostaw 3 mln zł). Wysokość rabatów i opustów jest najczęściej ustalana po zakończeniu okresu, gdy już jest znana łączna wielkość obrotów z danym nabywcą. Jednak zgodnie z zasadą współmierności przychodów i kosztów, rabaty i opusty są ujmowane w okresie, w którym zostały ujęte przychody, których te rabaty i opusty dotyczą. W związku z tym, jeżeli dokumenty korygujące nie zostały jeszcze sporządzone, konieczne jest obliczenie lub wiarygodne oszacowanie kwot rabatów i opustów należnych nabywcom i ich ujęcie w okresie sprawozdawczym, którego dotyczą. Oszacowania można dokonać w oparciu o informacje o dokonanej w roku sprzedaży, o dane szacunkowe, dane prognozowane lub inne wiarygodne dane.

W przypadku gdy jednostka sporządza sprawozdanie za okres inny niż okres roczny (miesięcznie, kwartalnie), mogą występować praktyczne trudności przy szacowaniu kwot rabatów i opustów. Mogą one wynikać z faktu, że uprawnienie do otrzymania rabatów i opustów wiąże się z rocznym horyzontem czasowym oraz sezonowością sprzedaży. Jednostka sporządzająca sprawozdania finansowe w trakcie roku ocenia prawdopodobieństwo udzielenia nabywcy rabatu lub opustu w określonej wysokości i zależnie od tej oceny uwzględnia przy ustalaniu wysokości przychodów rabaty lub opusty albo nie. W kolejnym okresie sprawozdawczym jednostka dokonuje ponownej oceny w oparciu o aktualne dane, a ewentualne skutki zmiany oceny prawdopodobieństwa traktuje jako zmianę wartości szacunkowych i odnosi do sprzedaży bieżącego okresu sprawozdawczego.

Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.